درمقاله قبلی درباره تأثیر موسیقی و هنر بر فرهنگ جامعه صحبت کردیم در این مقاله قصد داریم درباره چگونه برده داری ازبین رفت صحبت کنیمبردهداری یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ بشریت است که قرن ها برجوامع مختلف
سایه افکنده بود. اما چگونه این نظام غیرانسانی، که زمانی بهعنوان یک امر طبیعی تلقی میشد، به تدریج از بین رفت؟ پاسخ به این پرسش نیازمند بررسی روندهای تاریخی، مبارزات اجتماعی، تحولات اقتصادی و تصمیمات سیاسی است که در نهایت منجر به لغو بردهداری در سراسر جهان شدند.
بردهداری؛ زنجیری که قرنها بر بشر سنگینی میکرد
از تمدنهای باستانی مصر، یونان و روم گرفته تا دوران استثمار در قاره آمریکا، بردهداری همواره بهعنوان ابزاری برای تأمین نیروی کار ارزان استفاده میشد. بردگان، اغلب از طریق جنگها، تجارت برده یا بهعنوان مجازات، به این سرنوشت محکوم میشدند. در قرون وسطی، هرچند بردهداری در اروپا کاهش یافت، اما با کشف قاره آمریکا و آغاز تجارت برده از آفریقا، این نظام دوباره احیا شد.
خیزش افکار ضدبردهداری؛ آغاز عصری جدید
در قرن هجدهم و نوزدهم، با رشد فلسفه روشنگری، اندیشههایی درباره حقوق بشر و آزادی فردی مطرح شد. متفکرانی چون جان لاک و ژان ژاک روسو بر برابری انسانها تأکید کردند. در همین دوره، گروههای مذهبی مانند کوئیکرها در بریتانیا و آمریکا، مبارزه علیه بردهداری را آغاز کردند.
لغو تدریجی بردهداری در اروپا و آمریکا
1- بریتانیا، پیشگام در مبارزه با بردهداری
یکی از نخستین کشورهایی که بردهداری را به چالش کشید، بریتانیا بود. ویلیام ویلبرفورس، سیاستمدار و فعال اجتماعی، نقش کلیدی در این مسیر ایفا کرد. تلاشهای مستمر او و جنبشهای ضدبردهداری در نهایت به تصویب قانون لغو تجارت برده در سال ۱۸۰۷ منجر شد. در سال ۱۸۳۳، پارلمان بریتانیا قانون لغو کامل بردهداری را تصویب کرد و این نظام در امپراتوری بریتانیا منسوخ شد.
2- ایالات متحده آمریکا؛ جنگ داخلی و آزادی بردگان
در آمریکا، اقتصاد جنوب بهشدت به بردهداری وابسته بود. اما در شمال، مخالفتها با این سیستم افزایش یافت. با انتخاب آبراهام لینکلن بهعنوان رئیسجمهور در سال ۱۸۶۰، جنگ داخلی آمریکا آغاز شد. در سال ۱۸۶۳، لینکلن با صدور اعلامیه آزادی بردگان، بردههای ایالات جنوبی را آزاد کرد. در نهایت، با پیروزی ارتش شمال در سال ۱۸۶۵، متمم سیزدهم قانون اساسی آمریکا تصویب شد که به بردهداری پایان داد.
3- فرانسه و انقلاب؛ آزادی برای همه
در دوران انقلاب فرانسه، شعارهای آزادی و برابری، منجر به لغو بردهداری در مستعمرات این کشور شد. هرچند ناپلئون بناپارت مدتی بعد این قانون را لغو کرد، اما در سال ۱۸۴۸، فرانسه دوباره بردهداری را بهطور کامل ممنوع کرد.
4- پایان تجارت برده در آفریقا و جهان
در قرن نوزدهم، بسیاری از کشورها تجارت برده را غیرقانونی اعلام کردند. بریتانیا ناوگان دریایی خود را برای مقابله با کشتیهای حمل برده به کار گرفت. در سال ۱۸۸۸، برزیل بهعنوان آخرین کشور در قاره آمریکا، بردهداری را لغو کرد.
دلایل از بین رفتن بردهداری
1-
تحولات فکری و انسانی: رشد
فلسفه حقوق بشر، افکار روشنگری و افزایش مخالفتهای مذهبی با بردهداری.
آیا بردهداری بهطور کامل از بین رفته است؟
با وجود لغو رسمی بردهداری، هنوز هم اشکال جدیدی از بردگی مانند کار اجباری، قاچاق انسان و بردگی مدرن در برخی نقاط جهان وجود دارد. سازمانهای حقوق بشری همچنان برای ریشهکن کردن این پدیده تلاش میکنند.
نتیجهگیری
بردهداری که زمانی بخش جداییناپذیر جوامع انسانی بود، با تلاشهای فکری، اجتماعی و سیاسی از بین رفت. این مبارزه نشان داد که حتی نظامهایی که قرنها بر بشر سایه انداختهاند، با آگاهی، اتحاد و عدالتخواهی میتوانند نابود شوند. اما نباید فراموش کرد که بردهداری مدرن همچنان یک چالش بزرگ است و مبارزه برای آزادی واقعی، همچنان ادامه دارد.